Ғижжак ҳақида
Ғижжак — ўзбек ва Марказий Осиё халқларининг қадимий камонли торли чолғу асбобларидан биридир. У миллий мусиқа ижрочилигида муҳим ўрин тутади ва ўзининг майин, жарангдор овози билан ажралиб туради.
Ғижжакнинг тузилиши
Ғижжак қуйидаги асосий қисмлардан иборат:
- 1 Коса (резонатор) Товушни кучайтирувчи думалоқ қисм. Илгари қовоқ ёки ёғочдан тайёрланган, ҳозир эса кўпинча ёғочдан ишланади.
- 2 Даста (гриф) Торлар тортиладиган узун қисм.
- 3 Торлар Замонавий ғижжакларда одатда 4 та металл тор бўлади.
- 4 Қулоқлар Торларни созлаш учун хизмат қилади.
- 5 Камон От ёлидан ёки сунъий толалардан тайёрланиб, торларни ишқалаш орқали товуш ҳосил қилади.
Чалиш усули
Ғижжак одатда тик ҳолатда ушлаб чалинади. Ижрочи камонни торларга юргизиб, чап қўл бармоқлари билан торларни босиб турли баландликдаги товушларни ҳосил қилади. Унинг овози куйчан, нафис ва таъсирчан бўлиб, мақом ҳамда халқ куйларини ижро этишга жуда мос келади.
Қўлланилиши
- Ўзбек халқ мусиқа ансамбльларида
- Мақом ижрочилигида
- Фольклор жамоаларида
- Замонавий миллий оркестрлар таркибида
Тарихи
Ғижжакнинг тарихи бир неча асрларга бориб тақалади. У Марказий Осиё, Эрон, Озарбайжон ва бошқа Шарқ мамлакатларида турли кўринишларда учрайди. Вақт ўтиши билан унинг тузилиши такомиллашиб, профессионал саҳна ижрочилигига мослаштирилган.
Аҳамияти
Ғижжак ўзбек миллий мусиқа маданиятининг муҳим рамзларидан бири ҳисобланади. У миллий куй ва мақомларни ижро этишда алоҳида ўрин эгаллайди ҳамда мусиқа мактаблари, коллежлар ва олий таълим муассасаларида ўргатилади.
Қисқача айтганда, ғижжак — камон ёрдамида чалинадиган, майин ва жозибали овозга эга бўлган қадимий миллий торли чолғу асбоби бўлиб, ўзбек мусиқа санъатининг ажралмас қисмидир.
Фотогалерея
Медиа бўлими